Beyond the General Strike (GR)

Excerpts from a presentation I made in Athens, Greece, on March 20, 2013.

***

Από το γεγονός ότι στις γενικές απεργίες του Ιουνίου του 2011, τα μπλόκα που είχαν καλέσει οι Αγανακτισμένοι ήταν έρημα, η πλατεία Συντάγματος άδεια και μόλις εμφανίζεται η απεργιακή διαδήλωση η πλατεία πλημμυρίζει, τεκμαίρεται ότι, αν μη τι άλλο, σε συμβολικό επίπεδο, η αξία της γενικής απεργίας παραμένει μεγάλη στην ελληνική κοινωνία. Αναρωτιέμαι όμως: Πέραν της γενικής απεργίας, τι άλλο κόμισε το συνδικαλιστικό κίνημα στο γενικότερο κίνημα αντίστασης στη λιτότητα, εναντίον του Μνημονίου; Ελάχιστα πράγματα. Αν πάρουμε έναν προς έναν τους εργατικούς αγώνες, μετράμε μόνο ήττες.

Παράλληλα, τα τρία τελευταία χρόνια κατέδειξαν με το πιο σαφή τρόπο την αποτυχία του μοντέλου του ΠΑΜΕ. Το ΠΑΜΕ ξεκινούσε από σχετικά ευνοϊκή θέση: δεν ήταν άμαζο, είχε παρουσία τους χώρους δουλειάς, πολλές φορές οι άνθρωποί του στέκονταν ηρωικά εκεί, μοίραζαν φυλλάδια, αψηφώντας τις διώξεις (βέβαια, αυτά τα φυλλάδια συχνά έλεγαν: «Όλοι στο Σύνταγμα, θα μιλήσει η Αλέκα Παπαρήγα για τη λαϊκή οικογένεια…). Παρά ταύτα, στους χώρους εργασίας το ΠΑΜΕ γνώρισε, σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις, συντριπτική ήττα, με αποκορύφωμα τη «μητέρα όλων των απεργιών», τη Χαλυβουργία, όπου, εκτός από το ίδιο, δυστυχώς ηττηθήκαμε όλοι μαζί, με πρώτους βέβαια τους ίδιους τους χαλυβουργούς. Γενικότερα με τον μνημειώδη σεχταρισμό και την καθηλωτική εμμονή του στη νομιμότητα, το ΠΑΜΕ, και το ΚΚΕ, όχι μόνο δεν πέτυχε νίκες, αλλά δημιούργησε στην ελληνική κοινωνία την εικόνα ότι δεν μετέχει στην αντίσταση.

 Προχωράω. Τι κάνουμε με τους άνεργους; Είναι ένα από τα πρώτα ερωτήματα, όταν έχουμε 30% ανεργία. Μέχρι στιγμής, οι πιο κινηματικοί φτιάχνουν μια επιτροπή, μια πρωτοβουλία, ένα σωματείο ανέργων. Ωστόσο, η εμπειρία των Αγανακτισμένων μας έχει δώσει ένα διαφορετικό, πολύ χρήσιμο μάθημα. Στο Σύνταγμα (αλλά και στην Πλατεία Ταχρίρ, στην Πλάθα ντελ Σολ, στην Τυνησία), για πρώτη φορά είδαμε ανέργους να κινητοποιούνται μαζικά. Και όχι μόνο να κινητοποιούνται, αλλά να προσφέρουν μια υποδομή που ήταν απαραίτητη σε νέα κινήματα. Δεν είναι καθόλου τυχαίο: οι άνεργοι, κυρίως οι νεοάνεργοι της κρίσης διαθέτουν και τον χρόνο (για την εικοσιτετράωρη παρουσία που χρειαζόταν στις πλατείες), αλλά και την κινηματική τεχνογνωσία. Νομίζω, λοιπόν, ότι, αντί να προσπαθούμε να αντιγράψουμε τις δομές που απευθύνονται σε άλλα στρώματα πληθυσμού, να κοιτάξουμε σε ένα ευρύτερο κινηματικό πλαίσιο, να πάρουμε από εκεί ιδέες πώς οι ίδιοι οι άνεργοι μπορούν όχι μόνο να επικυρώσουν την παρουσία αλλά να παράγουν μια υπεραξία για το κίνημα.

 Η ίδια η δομή των συνδικάτων είναι σήμερα τέτοια που δεν τους επιτρέπει να κινητοποιήσουν τον κόσμο σε κάτι άλλο εκτός ίσως από τη διαδήλωση της γενικής απεργίας. Η γενική απεργία, όταν ταυτίζεται με την πορεία, είναι μια σχετικά εύκολη δράση: κρατάει λίγες ώρες, και ο καθένας έρχεται με τη δική του ατζέντα: από κόμματα με πολιτικά αιτήματα, τα συνδικάτα με τα δικά τους αιτήματα, μέχρι όσους απλά λένε «πάμε να τα σπάσουμε». Την ίδια στιγμή, όχι μόνο στις γειτονιές, αλλά και δυο δρόμους παραπέρα, δεν υπάρχει κανένα ίχνος της απεργίας, είναι όπως κάθε μέρα… Βάζω λοιπόν το ερώτημα, καθώς η γενική απεργία, ακόμα και όταν κινητοποιεί μεγάλους αριθμούς, δεν φτάνει: Πώς θα αξιοποιήσουμε και άλλα μέσα πάλης, πώς θα ανασυνθέσουμε ένα θεσμικό ρόλο του συνδικαλιστικού κινήματος; Πώς μπορούμε να πετύχουμε τη μαζικότητα και τη δικτύωση με άλλες συλλογικότητες; Σε μια κατάσταση, όλα αυτά, όχι μόνο ολομέτωπης επίθεσης, αλλά όπου το 85% των εργαζόμενων στον ιδιωτικό τομέα δεν είναι οργανωμένοι σε συνδικάτα, άρα είναι εντελώς αποκομμένοι…

 Μπορώ να σκεφτώ επιμέρους ιδέες: να ιδρυθεί μια καινούργια Ακαδημία Εργασίας της ΓΣΕΕ, όχι για τους ήδη συνδικαλιστές, αλλά για εργαζόμενους που θέλουν να στήσουν ένα σωματείο, και χρειάζονται –εκτός τις θεωρητικές– πρακτικές και νομικές γνώσεις για το πώς γίνεται αυτό. Επίσης, οι εργατικές λέσχες, τα εργατικά κέντρα γειτονιάς μπορεί να αποτελέσουν ένα πολύ καλό μοντέλο, για την προσέγγιση με ανέργους και άλλες συλλογικότητες.

 Τελειώνοντας, με ανοιχτό το παραπάνω ερώτημα, πιστεύω ότι στην παρούσα φάση, οι συνδικαλιστικοί αγώνες παίρνουν υποχρεωτικά πολιτικό περιεχόμενο. Αλλιώς πολύ δύσκολα θα έχουν λόγο, νόημα και προοπτική.

LINK